انتشارات شهرتاش |
انتخاب کتاب فلسفه برای کودک به سن، علاقه و تجربه‌ی او بستگی دارد. در این راهنما می‌بینید برای هر سن به چه ویژگی‌هایی توجه کنید.
معیارهای انتخاب کتاب فلسفی کودک
- داستان نه‌تنها یک یا چند مضمون فلسفی را مطرح کند، بلکه آن‌ها را به گونه‌ای ارائه دهد که قابل‌بحث و چالش‌برانگیز باشند؛ یعنی اموری که پرسش‌گری و تردید را برمی‌انگیزند.
- داستان همچنین باید بازتاب‌دهنده‌ی دیدگاه‌های گوناگون پیرامون آن مضمون باشد، یا دست‌کم نشان دهد که چنین تنوعی وجود دارد.
- همچنین باید نمونه‌ای از گفتگو را ارائه دهد (هرچند کوتاه) که هم متفکرانه باشد و هم باز (یعنی خواننده را به سمت دیدگاهی خاص سوق ندهد).
- در نهایت، باید ایده‌های مهمی از تاریخ فلسفه را که با آن مضمون مرتبط هستند، در خود جای دهد.
۴ تا ۷ سال: کتاب‌های تصویری
در این سن داستان‌های کوتاه با تصویر زیاد و موضوع‌های ملموس مثل دوستی، شخص بودن، ترس و تفاوت‌ها مناسب است. بعد از هر داستان یکی دو پرسش ساده بپرسید.
۷ تا ۱۱ سال: داستان‌های فلسفی
کودک دبستانی می‌تواند دنباله‌ی یک داستان را دنبال کند و درباره‌ی انتخاب‌های شخصیت‌ها استدلال کند. کتاب‌هایی با شخصیت‌های همسن‌وسال و موقعیت‌های مدرسه و خانواده انتخاب کنید.
۱۱ سال به بالا: موضوع‌های پیچیده‌تر
نوجوانان با موضوع‌های اخلاق، عدالت، آزادی و هویت درگیر می‌شوند. متن‌های بلندتر و پرسش‌های چندلایه برای آن‌ها مناسب است.
برای والدین و مربیان
اگر می‌خواهید خودتان گفت‌وگو را راهنمایی کنید، کتاب‌های مخصوص مربیان در دسته‌ی تربیت معلم فبک کمک می‌کند. فهرست کامل کتاب‌های کودک را در فلسفه برای کودکان ببینید.
پرسش‌های متداول
آیا باید کتاب را کودک خودش بخواند؟
در کلاس درس:
- هرکس به نوبت در دایره سه تا چهار جمله را می‌خواند. کسانی که نمی‌خواهند بخوانند با بیان گزینه «بعدی» نوبت را به فرد دیگری می‌دهند.
- هر فرد سه تا چهار جمله را می‌خواند و نفر بعد را برای خواندن صدا می‌زند. کسانی که نمی‌خواهند بخوانند با بیان گزینه «بعدی» نوبت را به فرد دیگری می‌دهند.
- هر قسمت داستان به صورت یک نمایش‌نامه خوانده می‌شود. به گونه‌ای که هریک از اعضای جامعه نقش یک شخصیت داستان را ایفا می‌کند و یک نفر نیز نقش راوی داستان را به عهده می‌گیرد.
- هر قسمت از داستان را در سکوت می‌خوانیم.
- هر قسمت از داستان را درگروه‌های کوچک برای یکدیگر می‌خوانیم.
- بلند و هم‌صدا داستان را می‌خوانیم.
- داستان توسط یک نفر خوانده می‌شود و دیگران آن را دنبال می‌کنند.
برای کودکان کم‌سن، خواندن مشترک بهتر است.
اگر کودک علاقه نشان نداد چه کنم؟
با داستان‌های کوتاه‌تر و موضوع‌های مورد علاقه‌اش شروع کنید.
جمع‌بندی
بهترین کتاب، کتابی است که کودک را به پرسیدن و گفت‌وگو وادار کند.
